صفحه اول > تحلیل بازار >

تحليل كارشناسان مختلف در ارتباط با خودكفايي گندم ايران(2)

2- كارشناسان اقتصاد كشاورزي :

اين دسته از كارشناسان بر دو نوعند :

كارشناسان اقتصاد كشاورزي موافق : بسياري از كارشناسان اقتصاد و اقتصاد كشاورزي درايران از طرح توليد گندم به ميزان خودكفايي حمايت مي نمايند.اقتصاد دانان ايراني كه داراي درك بالاتري ( به لحاظ مرتبط بودن تحصيلات ) از اوضاع اقتصادي جهان و ايران دارند همچنين از اقتصاد سياسي نيز اطلاعات قابل توجهي دارند بر اين اعتقادند كه ايران با توجه به مطالعات انجام شده داراي مزيت نسبي توليد گندم مي باشد و بايد در اين زمينه حداقل تا مرحله خودكفايي كامل گام بردارد. بحث مزيت نسبي در بين اقتصاد دانان مهم ترين بحثي است كه در اين زمينه مطرح مي باشد و تحقيقات گسترده اي نيز در همين رابطه در مراكز اقتصادي و پژوهشي انجام شده است تا ابهامات اين موضوع برطرف شود.اين مطالعات همگي بر داشتن مزيت نسبي توليد گندم در ايران صحه گذارده و تلاش در جهت خودكفايي را بلامانع اعلام كرده اند. از اين رو اقتصاددانان نيز با استناد به اين تحقيقات از اين طرح حمايت نموده اند. لازم به ذكر است كه برخي از اقتصاددانان به دليل طولاني شدن روند خودكفايي ( نزديك به 25 سال ) ميزان حمايت خود را از طرح مذكور كاهش دادند اما هيچگاه اعلام مخالفتي با اين طرح نداشته اند. منفي بودن تراز تجاري بخش كشاورزي ايران كه هميشه ناشي از واردات بسيار زياد گندم بوده است يكي از دلايل بسيار مهمي بود كه اقتصاد دانان خواهان توليد اين محصول در داخل بودند . ديگر مساله مهم و قابل توجه انها مساله استرداد دلارهاي بدست امده از فروش نفت به كشورهاي مختلف جهان بود كه بايد در ازاي هر تن گندم درامدهاي حاصله از بيشتر از 200 بشكه نفت ( درسالهاي دهه هفتاد ) را به اين كشورها مسترد مينموديم و اين مساله بسيار دردناكي براي اقتصاد ايران بود. 

كارشناسان اقتصاد كشاورزي مخالف : اما در اين بين برخي از اقتصاددانان و اقتصاددانان بخش كشاورزي نيز به استناد به برخي مسائل از جمله نرخ ارز ، عدم مزيت نسبي مطلق ، ارزان بودن گندم در خارج از كشور! ، تخصصي شدن اقتصاد جهاني و تقسيم كار بين المللي ، جهاني شدن اقتصاد و .... بحث خودكفايي را بطور كلي زير سوال برده و مطرح مي نمايند كه امروزه با توجه به جهاني شدن اقتصاد كلمه خودكفايي مفهوم خود را از دست داده و بايد هر كشور با توجه به امكانات و استعدادهايي كه در اختيار دارد به تخصص خود توجه نموده و تنها در زمينه اي كه مزيت مطلق دارد حركت كند. اين اقتصاد دانان كه كشور ايران را با ديگر كشورها به لحاظ موقعيت سياسي و اقتصادي يكسان در نظر ميگيرند به دليل عدم اگاهي نسبي از شرايط بين المللي و تنها با استناد صرف به عقايد و قوانين اقتصادي در صددند دولت را از مقوله خودكفايي بطور كلي و بطور اخص در مورد گندم بر حذر دارند و البته با بحث هايي كه مطرح مي كنند بسياري از كارشناسان جوان و تازه كار را نيز دچار شك و ترديد ميكنند كه ايا واقعا ايران بايد در گندم خودكفا باشد يا مي تواند واردات زياد گندم داشته باشد اما مثلا در  زمينه نفت كه استعداد قابل توجهي دارد سرمايه گذاري كند و نتايج بهتري بگيرد؟ بهر حال اين تعداد از كارشناسان كه در اقليت نيز هستند با توجه به دستيابي ايران به خودكفايي تقريبا دست از مخالفت هاي خود برداشته اند و منتظر نتايج بعدي اين رويداد مهم در اقتصاد ايران هستند.

كارشناسان خارجي :

اين كارشناسان نيز كارشناسان كشورهاي عمده صادركننده گندم و كارشناسان سازمان خواروبار و كشاورزي سازمان ملل متحد را شامل مي شوند.

1- كارشناسان كشورهاي عمده صادركننده گندم : كشورهاي عمده صادر كننده و حتي وارد كننده گندم از كشورهايي هستند كه به مساله گندم و تجارت اين محصول در سطح جهاني بسيار اهميت مي دهند چراكه بعنوان صادركننده بزرگ يا وارد كننده بزرگ ، كاهش يا افزايش توليد گندم درهر نقطه از جهان قادر است بر تجارت جهاني اين محصول تاثير گذارده و باعث افزايش يا كاهش قيمت و در نهايت سود و زيان اين كشورها شود. از اين رو كارشناسان بخش اقتصاد كشاورزي اين كشورها هر ساله با درنظر گرفتن شرايط خاص هر كشور در توليد اين محصول و جمع اوري اطلاعات بخصوص به تحليل وضعيت توليد و تجارت گندم در كشورهاي مختلف جهان و همچنين در سطح جهاني مي پردازند. كشورهاي عمده صادر كننده گندم كه مي توان از بين انها به امريكا ، كشورهاي عضو اتحاديه اروپا ، استراليا ،كانادا ، روسيه و برخي كشورهاي تازه استقلال يافته اشاره نمود خصوصا در ارتباط با توليد گندم در ايران حساسيت زيادي از خود نشان مي دهند و با دقت اين مساله را بررسي مي نمايند. اين موضوع را گزارشات و بحث هايي كه در بين سازمان هاي دولتي اين كشورها دراين ارتباط مطرح مي باشد نشان مي دهد. صرف نظر از ميزان اهميت اين موضوع براي كارشناسان خارجي ،از ديد ايران اين نكته اهميت دارد كه اين كارشناسان خارجي هم زمان با برنامه توسعه گندم ايران و با بروز اولين نشانه هاي توليد قابل توجه گندم در ايران اين مساله را پذيرفتند و درتحليل ها و گزارش هاي خود اين مساله را هشدار دادند كه ايران ديگر بعنوان يك واردكننده و مشتري بزرگ گندم درجهان مطرح نيست و قادر است درسالهاي اينده بعنوان يك صادر كننده گندم نيز مطرح باشد. اين كارشناسان در تحليل هاي خود علاوه بر اينكه بر تداوم خودكفايي گندم ايران در سالهاي اينده صحه گذاشته اند اذعان دارند كه درسالهاي اينده جهان شاهد صادرات گندم از طرف ايران خواهد بود. لازم به ذكر است در تحليل اتي به گوشه اي از گزارشات و تحليل هاي اين كارشناسان بصورت عدد و رقم اشاره خواهد شد. 

2- كارشناسان سازمان خواروبار و كشاورزي سازمان ملل متحد : اما ديگر كارشناسان خارجي كه اتفاقا برعكس كارشناسان خارجي گروه قبل، موافق با خودكفايي گندم در ايران هستند كارشناسان سازمان خوروبار و كشاورزي سازمان ملل متحد هستند كه در اين امر مشوق ايران بوده و سعي نمودند كه با كمك هاي هرچند كوچك خود ايران را در اين طرح ياري كنند. اين كارشناسان ايران را بعنوان يك كشور موفق در توليد گندم به ديگر كشورها معرفي نموده و در واقع ايران را الگوي خودكفايي ديگر كشورها قرار داده  و خواستار انتقال تجربيات ايران در اين زمينه به ديگر كشورها شده اند. اين كارشناسان نيز در تحليلها و گزارشات خود علاوه بر صحه گذاشتن بر خودكفايي ايران در توليد گندم اشاره نموده اند كه در سالها اتي نيز ايران از پايداري كامل در خودكفايي گندم برخوردار خواهد بود. اين كارشناسان كه محتاط تر از كارشناسان قبلي مي باشند هنوز به تبديل شدن ايران به يك صادركننده گندم اعتقاد چنداني ندارند اما از اين موضوع خوشحال خواهند شد.

ادامه دارد......