صفحه اول > تحلیل بازار >

تحليل كارشناسان مختلف در ارتباط با خودكفايي گندم ايران(1)

بحث خودكفايي گندم در ايران از بحث هايي است كه شروع ان به سالهاي اوليه انقلاب اسلامي بر مي گردد در حاليكه با گذشت بيشتر از ربع قرن از ان سالها، هنوز به پايان نرسيده است. بهر حال با توجه به اينكه بالاخره پس از گذشت 40 سال واردات گندم، در سالهاي اخير كشور ما از واردات اين محصول به ميزان بسيار قابل توجهي فارغ شد اما هنوز كارشناسان بخش اقتصاد و بخش كشاورزي بحث گندم و خودكفايي ان را بعنوان مقوله اي مهم مورد توجه قرار مي دهند و اظهار نظرهاي گوناگوني راجع به ان ارائه مي دهند كه درنوع خود جالب توجه مي باشد. بهر حال اكنون كه در استانه فصل برداشت گندم در ايران هستيم جالب توجه است بدانيم كه كارشناسان مختلف اعم از خارجي و داخلي ، موافق و مخالف در مورد گندم و خودكفايي گندم چه نظري دارند. درهمين راستا به بررسي نظرات كلي اين كارشناسان و تفاوتهاي نظرات انها مي پردازيم.

كارشناسان داخلي :

اين كارشناسان عبارتند از كارشناسان كشاورزي و كارشناسان اقتصادي يا اقتصاد كشاورزي.

1- كارشناسان كشاورزي :

اين دسته از كارشناسان بر دو نوعند :

كارشناسان كشاورزي موافق : اين دسته شامل بخش اعظمي از كارشناسان بخش كشاورزي ايران مي شوند. بطوريكه اين مجموعه از كارشناسان كشاورزي از انهايي هستند كه از ابتدا به اصل خودكفايي و ضروريت ان اعتقاد داشتند و با درك شرايط كشور و ميزان وابستگي به محصول استراتژيك گندم ان را محصولي حياتي دانسته و با نفوذي كه در دولت داشتند دولتمردان را به پيگيري طرح خودكفايي ترغيب مينمودند. اين كارشناسان معتقدند كشور ايران توان و ظرفيت توليد بالاي گندم در حد رفع نياز به خارج از كشور را داراست و حتي برخي نيز معتقدند بخش كشاورزي ايران توانايي توليد تجاري اين محصول را نيز داراست و بايد در اين جهت گام هاي اساسي برداشته شود. بهر حال به دليل اكثريت بودن اين كارشناسان طرح هاي خودكفايي در رده هاي بالاي مملكتي هميشه مطرح بوده و بجز مقطعي كوتاه همواره پيگيري شده است. گفتني است در نتيجه پيگيري اين كارشناسان و مديريت قوي مجريان اخير اين طرح ، سرانجام ايران در گندم به مرحله خودكفايي رسيد. اما هنوز تارسيدن به اهداف ونظرات سايريني كه اعتقاد بر توليد تجاري اين محصول در ايران دارند راه نسبتا زيادي مانده است.

كارشناسان كشاورزي مخالف : اين دسته از كارشناسان كه از اقليت در بين كارشناسان كشاورزي برخوردارند معتقدند اعتبار بيش از حد به گندم باعث شده است كه ساير محصولات از توجه كافي برخوردار نشوند و در واقع كشور ساير محصولات را فداي محصول گندم نموده است. نمونه اين مساله در ارتباط با محصول جو مطرح ميباشد كه بسياري معتقدند كاشت بيش از اندازه گندم باعث شده است كه كاشت جو كاهش يافته و در نتيجه كاهش توليد، قيمت ان بالا برود. گرچه اين مساله از طرف طرفداران طرح گندم توضيح داده شده است اما انها مرتبا دلايل ديگري را مطرح مي كنند و گويا هميشه مخالف اين مساله بوده و هستند. گفتني است برخي از مخالفين اين طرح خود از مسولان قبلي وزارتخانه هاي بخش كشاورزي بوده اند اما به دليل اطلاعات غلطي كه در ارتباط با تجارت گندم و پتانسيل و ظرفيت كشور در توليد اين محصول دارند نتايج غلطي نيز برداشت مينمايند و هر از گاهي با دلايل غير منطقي اهميت خودكفايي را زير سوال برده و ان را نفي مي كنند. اين كارشناسان خودكفايي فعلي را نتيجه تغييرات اب وهوايي مي دانند و معتقدند در اينده اي نزديك ايران دوباره به يك وارد كننده بزرگ گندم همچون سالهاي گذشته تبديل خواهد شد. بهر حال اين در حالي است كه همانطور كه در بخش هاي بعدي به ان خواهيم پرداخت  حتي كارشناسان خارجي نيز به اين مساله ايمان پيدا نموده اند كه ايران در بخش گندم خودكفا شده است اما درداخل كشور گروهي هر چند اندك هنوز به اين باور نرسيده اند.

ادامه دارد......