صفحه اول > تحلیل بازار >

تاثیر مکانیزاسیون بر عملکرد گندم آبی در ایران ( قسمت اول )

گندم یکی از مهمترین محصولات زراعی ایران است و نقش بسیار مهمی در تامین درامد و نیازهای خودمصرفی و خود عرضه ای کشاورزان و مردم ایران دارد. جمعیت روبه رشد امروزی و مشکلات تغذیه انها باعث شده که محصول مهمی چون گندم بعنوان اصلی ترین ماده خوراکی اهمیت ویژه ای پیدا کند.

رسیدن به خودکفایی درمورد این محصول که در سالهای اخیر نصیب ایران شد از اهداف مهم بخش کشاورزی ایران بوده است و در این راستا افزایش تولید توانسته است نقش مهمی ایفا نماید اما هنوز تولید به میزان دلخواه نرسیده است. افزایش تولید نیز از راه گسترش نهاده هایی چون زمین و سرمایه یا ایجاد فناوریهای نوین با محدودیتهایی روبروست و شاید بهبود کارایی فنی یا همان بدست اوردن تولید بیشتر از مجموعه ثابتی از عوامل تولید یکی از مناسب ترین راه ها به شمار اید.

کارایی فاکتور مهمی در زمینه رشد بهره وری بویژه در اقتصاد کشورهای درحال توسعه است. استفاده از مکانیزاسیون و سرمایه گذاری در این زمینه موجب تغییرات ساختاری عظیمی در بخش کشاورزی شده است که افزایش تولید محصولی مانند گندم از جمله این تغییرات است. در میان اقتصاددانان کشاورزی این اعتقاد وجود دارد که در کشورهای در حال توسعه در اینده بخش کشاورزی همچنان منبع مستمر ایجاد درامد و اشتغال برای قشر عظیمی از جامعه خواهد بود و بدیهی است که مکانیزاسیون کشاورزی یکی از مهم ترین عوامل تولید کشاورزی است.

پیشرفت و توسعه کشاورزی از طریق گسترش سطح زیر کشت محصولات مختلف امری است که به اسانی تحقق نمی یابد و تامین مواد غذایی از جمله گندم از مهم ترین مسائلی است که نقش اساسی در امنیت غذایی کشور دارد و افزایش تولید ان بعد از پیروزی انقلاب همواره مورد تاکید قرار گرفته است. افزایش تولید گندم از طریق توسعه سطح زیر کشت بواسطه محدودیتهای سایر منابع تولید معقول نیست بلکه راه منطقی تلاش برای ارتقای میزان عملکرد در واحد سطح می باشد.

بررسی مقایسه ای میزان عملکرد گندم نسبت به عملکرد تولید کشورهایی که شرایط مشابهی با کشورما دارند نشانگر نازل بودن میزان تولید گندم در واحد سطح در ایران است اگر این مقایسه در رابطه با کشورهای توسعه یافته انجام گیرد در این صورت عمق عقب ماندگی بطور واضح تری نمایان می شود.لذا تجزیه و تحلیل ابعاد مختلف قضیه از ضرورتهای علمی در زمینه امنیت غذایی کشور است. لازم به ذکر است که عملکرد تولید گندم در یک مزرعه اساسا متاثر از دو نوع کارایی فنی و تخصیصی است که هر کدام به نحوی به اطلاعات و دانش فنی مدیر مزرعه بستگی دارد.

مناسب ترین گزینه برای دستیابی به توسعه کشاورزی ، ارتقای سطح کارایی یعنی به دست اوردن حداکثر محصول از مجموعه ثابتی از عوامل تولید است بدین مفهوم که از بیشترین ظرفیت باالقوه در امر تولید از طریق بهبود کارایی فنی استفاده شود .

ماشین الات به دلیل اسان کرد کارها و سرعت بخشیدن به عملیات کشاورزی حائزاهمیت هستند. امروزه کشاورزی مکانیزه در اکثر کشورها بخصوص در کشورهای توسعه یافته معمول گردیده است.

مفهوم عام مکانیزاسیون در بخش کشاورزی کارهایی است که به اشکال و درجه های مختلف از نیروی مکانیکی استفاده کرده و موجب کشت به موقع محصول و عملیات مختلف تولیدی ،  افزایش تراکم کشت ، بالا رفتن کیفیت و در نهایت کاهش مشتقت انسانی و افزایش کیفی سطح زندگی و کارایی زارعان می شود.

بدون تردید نمی توان شکی در ویژگیهای فوق داشت ولی مساله ای که تعیین ان دشوار است میزان هزینه های اجتماعی است که باید پرداخت تا این منفعتهای اقتصادی حاصل اید. برای کشورهای توسعه نیافته که دارای نیروی کار مازادند و عمدتا این نیرو در بخش کشاورزی متمرکز است مکانیزاسیون را باید به دقت بررسی کرد.در بین بسیاری از اقتصاددانان این اعتقاد وجود دارد که هر تکنولوژی که باعث افزایش سریعتر تولید شود لزوما ان تکنولوژی نیست که بتواند نیروی کار را هم به همان سرعت جذب کند.

ادامه دارد......