بررسي تجربيات، روند گذشته و تحليل روند اينده متغيرهاي مهم اقتصادي كشورهاي ديگر بخصوص در ارتباط با محصولات مهم و استراتژيكي همچون گندم مي تواند رهنمون برنامه ريزيهاي كشور ما در عرصه داخلي و خارجي باشد. يكي از روندهاي مهمي كه اخيرا در تحليلهاي سال جديد موردتوجه قرار گرفته است ميزان واردات محصول گندم توسط كشورهاي مختلف مي باشد كه با توجه به امار ارائه شده مي توان نكات مهمي را از اين متغير و روند تغيير ان در سطح جهان دريافت نمود. نمونه اين نكات را در ارتباط با كشور پاكستان مي توان مطرح كرد.

در ادامه جدول شماره (3) ميزان واردات جهاني گندم توسط كشورهاي عمده واردكننده در سالهاي دهه گذشته و پيش بيني اين متغير در سالهاي دهه اينده براي كشورهاي تونس ، تايوان ، كره جنوبي و پاكستان مد نظر قرار گرفته است كه در اين مجال به تحليل رفتار اين كشورها در بازار جهاني گندم مي پردازيم:

پاكستان : كشور پاكستان از معدود كشورهايي است كه در بازار جهاني گندم دو نقش بازي مي نمايد. نقش اول و اصلي ان بعنوان واردكننده گندم مي باشد و نقش دوم يا فرعي ان بعنوان صادركننده ميباشد. بسته به وضعيت اب و هوايي، اين كشور درسالهاي مختلف بعنوان واردكننده يا صادر كننده مطرح بوده است. بطوريكه در نيمه اول دهه گذشته اين كشور واردكننده خالص گندم بوده اما در نيمه دوم دهه گذشته بعنوان صادركننده گندم مطرح شده است و اين درحالي بود كه در سالهاي اخير به دليل بروز خشكسالي و كاهش توليد گندم در اين كشور همچنين افزايش جمعيت، صادرات به واردات تبديل شد و دوباره اين كشور به خيل وارد كنندگان اصلي گندم پيوست. گفتني است ميزان واردات گندم كشور پاكستان در سالهاي اخير در مقايسه با سالهاي ابتدايي دهه گذشته بسيار كمتر بوده و در مجموع اين كشور به سمت خودكفايي در توليد گندم به پيش مي رود. اما پيش بيني هاي حاكي از ان است كه كشور پاكستان دردهه اينده نيز بعنوان واردكننده كوچك گندم مطرح باشد. بطور كلي ميزان واردات و يا صادرات گندم پاكستان از نوسان زيادي برخوردار نبوده ونخواهد بود بطوريكه معمولا اين كشور حدود 1 ميليون تن گندم صادر و يا عمدتا وارد خواهد نمود. گفتني است در پي تبديل شدن اين كشور به وارد كننده گندم در سالهاي اخير روسيه بعنوان كشور جايگزين امريكا در تامين گندم پاكستان مطرح شده است و در سال گذشته چندين محموله گندم از روسيه به اين كشور صادر شد. نكته اي كه در ارتباط با كشور پاكستان مي توان در نظر داشت اين است كه اين كشور علي رغم اينكه بمدت 5 سال بعنوان صادر كننده گندم مطرح شد دوباره در سالهاي اخير بعنوان واردكننده مطرح شد و اين حاكي از تغييرات بسيار زياد متغير توليد گندم و متغير جمعيت يا مصرف سرانه در اين كشور دارد و بايد در نظر داشت كه ممكن است چنين اتفاقي در كشور ما نيز حادث گرددكه بايد در اين مورد دقت لازم را مبذول نمود.

كره جنوبي : كشور كره جنوبي نيز از جمله كشورهاي شرق اسياست كه علي رغم پيشرفت چشمگير صنعتي در بخش كشاورزي پيشرفت قابل توجهي نداشته و همواره بعنوان وارد كننده اصلي گندم و ساير محصولات كشاورزي مطرح بوده است. اين كشور در سالهاي دهه گذشته تا 5/3 ميليون تن گندم وارد نموده است و پيش بيني ها حاكي از ان است كه ميزان واردات گندم به اين كشور در اينده افزايش يابد و به 5/4 ميليون تن بالغ گردد. به نظر ميرسد دليل اصلي واردات بيشتر گندم به كشور كره جنوبي در سالهاي اتي حذف موانع و تعرفه هاي گمركي است كه اين كشور به دليل حضور در سازمان تجارت جهاني مجبور به انجام انها مي باشد. كره جنوبي بعنوان شريك تجاري كشور امريكا از مشتريان دائمي گندم اين كشور مي باشد و بنظر مي رسد تجار اين كشور قدرت خريد گندم از ديگر كشورها را به دلايل سياسي و اقتصادي نداشته باشند.

تايوان : كشور تايوان نيز از جمله كشورهاي اسيايي است كه در زمينه كشاورزي موفقيت چنداني بدست نياورده است و مجبور است هر ساله جهت تامين نياز خود در حدود 1 ميليون تن گندم وارد نمايد اين كشور كه بعنوان يك مشتري كوچك اما دائمي در بازار جهاني گندم مطرح مي  باشد در سالهاي دهه گذشته در حدود 1 ميليون تن گندم وارد نموده است و انتظار مي رود در سالهاي دهه اينده نيز با اندك افزايشي در ميزان واردات ميزان اين متغير را به 3/1 ميليون تن برساند. كشور تايوان نيز از مشتريان گندم امريكا مي باشد.

تونس : كشور تونس كه كشور افريقايي است نيز مشتري تقريبا دائمي گندم در بازار جهاني مي باشد. اين كشور در سالهاي دهه گذشته تا 1 ميليون تن گندم وارد نموده است و انتظار مي رود در سالهاي دهه اينده نيز بعنوان يك وارد كننده صرف مطرح بوده و ميزان واردات خود را تا 3/1 ميليون تن افزايش دهد. كشورهاي افريقايي بطور عمده مشتري گندم كشورهاي اروپايي و بعضا امريكا مي باشند.

ادامه جدول (3) ميزان واردات جهاني گندم توسط كشورهاي عمده واردكننده

 از سال 96-1995 تا سال  16-2015                 واحد (هزار تن )