صفحه اول > تحلیل بازار >

 

تحليل روند قيمت هاي تضميني گندم(6)

نسبت شاخص قيمت تضميني گندم به شاخص کل بهاي عمده فروشي کالاها يعني رابطه مبادله اين محصول نيز از رقم 02/1 در سال 70 به 89/0 در سال 71 تنزل پيدا کرد. در سال 72 با تعديل قيمت تضميني شاخص فوق به سطح 06/1 افزايش يافت. از سال 1373 تا 1375 با عدم قبول قيمت هاي پيشنهادي وزارت کشاورزي سابق از سوي شوراي اقتصاد اين نسبت دوباره کاهش يافت و به 68/0 در سال 1375 رسيد. در سالهاي 1376 الي 1380 اين نسبت کمي بهبود يافت و به رقم 92/0 در سال 1380 افزايش يافت. در سال هاي 1381 و  1382 نيز اين رقم بيش از 1 مي باشد. بطوريکه جدول شماره 2 نشان مي دهد قيمت واقعي گندم نيز طي اين مدت روند مشابهي را طي نموده است بنحويکه از کيلويي 102 ريال در سال 1370 (به قيمت ثابت سال 1369) ضمن داشتن نوساناتي به 86 ريال در سال 1373 و به 68 ريال در سال 1375 کاهش يافت. ولي در سالهاي 1376 الي 1381 به تدريج افزايش يافت به طوريکه به رقم 102 ريال رسيد، که هنوز هم زير قيمت مصوب سال 1370 و 1372 مي باشد که قيمت هر کيلو گندم به ترتيب برابر 103 و 106 ريال بوده است. جدول شماره 2 نشان مي دهد که طي سالهاي 1370 تا 1379 سالانه بطور متوسط حدود 8/1 درصد از قيمت تضميني گندم به قيمت واقعي (قيمت ثابت) کاسته شده است. روند کاهش فوق در سال 1380 بهبود يافته و بطوري که طي مقطع زماني 1370 الي 1380 سالانه بطور متوسط تنها 1 درصد از قيمت تضميني گندم به قيمت واقعي کاسته شده است. در سال 1381 نيز با افزايش قيمت تضميني اين رقم به 09/0 درصد کاهش يافته است.

جدول شماره (6) قيمت تضميني، شاخص قيمت عمده فروشي، سطح زير کشت، توليد و واردات گندم

سال

قيمت تضميني کيلوگرم/ريال

شاخص قيمت تضميني گندم 100=1369

شاخص بهاي عمده فروشي کالاها 100=1369

شاخص قيمت تضميني گندم

سطح زير کشت (هزار هکتار)

توليد (هزار تن)

خريد دولتي (هزار تن)

واردات (هزار تن)

1370

130

130

6/126

03/1

6193

8793

3258

3636

1371

150

150

9/168

89/0

6640

10179

4109

2453

1372

225

225

8/211

06/1

6800

10710

5188

2449

1373

260

260

4/301

86/0

6782

10870

5521

2323

1374

330

330

7/482

68/0

6567

11228

5902

4293

1375

410

410

604

68/0

6323

10015

4559

3811

1376

480

480

663

72/0

6299

10045

4776

5942

1377

600

600

4/774

77/0

6180

11955

6592

2435

1378

672

672

5/961

70/0

4739

8673

4180

5118

1379

875

875

5/1103

79/0

5100

8088

4663

4784

1380

1050

1050

1138

92/0

5553

9459

4629

6771

1381

1300

1300

7/1270

02/1

6240

12450

8653

2468

1382

1500

1500

5/1399

07/1

6392

13530

10473

696

به دليل بالا بودن نرخ تورم و کاهش قيمت تضميني گندم به قيمت واقعي از سال 1373 ، قيمت تضميني مورد استقبال کشاوزان قرار نگرفت و در نتيجه سطح زير کشت اين محصول از سال 1373 تا 1377 در مقايسه با سال 1372 ساليانه بطور متوسط 4/1 درصد کاهش يافته است. کاهش سطح زير کشت گندم در سال 1378 و 1379 بعلت خشکسالي شديد بوده است. در سال 1380 سطح کشت گندم در مقايسه با سال قبل 9/8 درصد و ميزان توليد ان حدود 17 درصد افزايش نشان مي دهد. در سال 1381 نيز سطح کشت گندم 4/12 درصد ولي ميزان توليد ان حدود 32 درصد افزايش يافته است. در سال 1382 قيمت خريد گندم با رشد 4/15 درصد به کيلويي 1500 ريال افزايش يافت. در سال زراعي 1382-1381 ميزان توليد تقريبا معادل توليد سال گذشته وليکن خريد دولتي 21 درصد افزايش يافته است. با توجه به اينکه بازار اصلي گندم در اختيار دولت است و مازاد توليد کشاورزان توسط دولت خريداري مي شود، تعيين قيمت هاي تضميني مناسب براي خريد اين محصول بدون شک موجب رشد کشت و توليد و از سويد ديگر افزايش درامد زارعان گندم کار مي گردد. ولي همچنان که در پيش گفته شد حمايت از توليد گندم بدون توجه به محصولاتي نظير جو باعث کاهش سطح زير کشت و توليد جود که سهم بسيار مهمي در جيره غذايي دام دارد شده و چه بسا دولت ناچار از واردات جو با پرداخت هزينه زياد باشد.

مطالعات انجام شده در مورد درصد نرخ حمايت اسمي از محصول گندم در سال 1382 مبين ان است که توليد کنندگان اين محصول استراتژيک وحياتي پس از گذشت سالها از قيمت مناسب براي توليدات خود برخورداار شده و مورد حمايت قرار گرفته اند و کوشش هاي وزارت جهاد کشاورزي در افزايش توليد محصولات ضروري بويژه گندم با حمايتي که بويژه در سه سال اخير از طريق بهبود قيمت تضميني خريد اين محصول انجام گرفته در افزايش سطح کشت و توليد و همچنين ميزان فروش به دولت تاثيرگذار بوده است که براي اندازه گيري اين ميزان تاثير مطالعات  اقتصادي در دست انجام مي باشد.

 

ادامه دارد ....