صفحه اول > تحلیل بازار >

تحليل روند قيمت هاي تضميني گندم( مبانی 4)

خريد محصولات اساسي كشاورزي

بطور كلي محصولات برشمرده در قانون تضمين خريد از حيث ميزان استفاده از ابزار حمايتي خريد تضميني به چند گروه تقسيم مي شوند:

1- محصولاتي كه داراي بازار تقريبا انحصاري بوده و دولت يا كارخانجات دولتي بعنوان خريداران عمده ان عمل مي نمايند مانند گندم و چغندرقند.

2- محصولاتي كه مواد اوليه كارخانجات و صنايع توليد كننده پارچه ، روغن و غيره هستند مثل پنبه ، دانه هاي روغني و پيله ابريشم . بيشتر كارخانجات مذكور در اختيار بخش خصوصي است و قيمت تضميني بعنوان قيمت پايه در تنظيم بازار اين محصولات نقش دارد.

3- محصولاتي كه داراي بازار مبادلاتي ازاد مي باشند وليكن در برخي مواقع دولت به منظور تنظيم بازار و جلوگيري از زيان كشاورزي در بازار انها دخالت مي نمايد ارقام پرمحصول برنج ، ذرت دانه اي ، حبوبات ، سيب زميني و پياز ، كشمش و .... از اين قبيل هستند.

4- بسياري ديگر از محصولات كشاورزي مانند انواع ميوه جات ، محصولات جاليزي ، سبزيجات و اغلب نباتات علوفه اي تحت حمايت قانون تضمين خريد نبوده و داراي بازار مبادلاتي ازاد مي باشند. مكانيسم عرضه و تقاضا تعيين كننده قيمت اين دسته از محصولات مي باشد.

دستگاه هاي مباشر خريد محصولات اساسي

شركت بازرگاني دولتي ايران

شركت بازرگاني دولتي ايران يكي از زير مجموعه هاي وزارت بازرگاني است كه در زمينه واردات گندم ، برنج ، شكر ، روغن خام گياهي ، كود شيميايي و شير خشك فعاليت دارد و در اين رابطه به عنوان نماينده شركت تحويل گيرنده كالا كه خريدار كالاها نيز مي باشد وارد عمل مي شود اين شركت در سال 1935 تحت عنوان شركت معاملات خارجي تاسيس شد و در سال 1977 ، بعد از يك سري تغييرات سازماني و حقوقي به شركت سهامي بازرگاني دولتي تغيير نام داد.

شركت بازرگاني دولتي تحت نظارت هيات مديره و شوراي خريد فعاليت مي كند و كليه تصميمات در مورد خريد كالا و قراردادهاي مربوطه توسط شوراي خريد اتخاذ مي گردد. اين شورا متشكل از نمايندگان وزارت بازرگاني، وزارت اقتصاد و دارايي ، وزارت امور خارجه، سازمان برنامه و بودجه ، بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران و نمايندگان شركت خريدار و شركت بازرگاني دولتي است كه 3 تن از نمايندگان مجلس شوراي اسلامي با حضور خود در اين شورا بر تصميمات و فعاليت هاي آن نظارت دارند. مطابق قانون ، شوراي خريد در زمينه تصميم گيري ها اختيار كامل دارد و تصميم هاي اتخاذ شده قطعي و نهايي است .

شركت بازرگاني دولتي جهت خريد كالا روشهاي متفاوتي به شرح ذيل دارد :

 (1) مناقصه :

          در اين روش از فروشندگان دعوت به شركت در مناقصه مي شود . سپس فروشندگان قيمت پيشنهادي خود را مي فرستند و پس از بررسي پيشنهاد ها، شورا اقدام به خريد كالا براساس بهترين قيمت پيشنهادي  مي كند.

 (2)  مذاكره حضوري نمايندگان دو طرف ( فروشنده / خريدار) :

          در اين روش ، بعد از مذاكره و توافق اقدام به خريد مي شود اگر طرفين به توافق لازم برسند آنگاه شركت اقدام به خريد از فروشنده مورد نظر مي نمايد.

 (3)  دريافت پيشنهاد به صورت داوطلبانه :

          بر طبق شرايط خاص فروشنده به صورت داوطلبانه پيشنهاد قيمت مي كند كه در صورت قابل قبول بودن پيشنهاد ، اين شركت پس از بررسي و مذاكره با فروشنده اقدام به خريد مي نمايد.

بنابر دستورالعمل خريد تضميني گندم مازاد بر نياز كشاورزان شركت بازرگاني دولتي ايران متولي خريد گندم مازاد بر مصرف كشاورزان مي باشد و سازمان مركزي تعاون روستايي ايران به عامليت از سوي شركت بازرگاني دولتي ايران و بر اساس قرارداد منعقده في مابين امر خريد را بر عهده خواهد داشت. درصورت عرضه مستقيم گندم توسط كشاورزان ، شركت بازرگاني دولتي ايران مكلف به خريد محصول فوق در مراكز خريد متعلق به ان شركت و پرداخت بهاي گندم بدون احتساب كرايه حمل مي باشد.

سازمان مركزي تعاون روستايي

دستگاه مجري اصلي و مهم براي خريد تضميني محصولات مختلف سازمان مركزي تعاون روستايي مي باشد. سازمان مركزي تعاون روستايي در سال 1342 تاسيس شد و دولت وقت ايران تعهد كرد كه به سرويس هاي تكنيكي ، آموزشي، تجاري و كمك اعتباري به شركت تعاوني هاي گروهي و فردي كشاورزي ادامه دهد. با وجود شبكه گسترده تعاونيهاي روستائي و كشاورزي بعنوان دوبال توانمند دولتي ( سازمان مركزي تعاون روستائي ايران ) وغيردولتي ( شبكه تعاوني روستائي ايران) بخش كشاورزي را در حصول اهداف استراتژيك خريد محصولات كشاورزي و پايداري و تنظيم بازار و توسعه پايدار روستا نقش اساسي ايفا مي نمايد.

 در حال حاضر دو هزار و نهصد و سي و نه شركت تعاوني روستايي گروهي با اعضاي كل 4.515.842 نفر عضو و سرمايه 447.792.003.887 ريال در كشور فعاليت مي كنند. سازمان مرکزي تعاون روستايي که بر اساس قانون عهده دار امر هدايت، نظارت و حسابرسي شبکه گسترده تعاونيهاي روستايي و کشاورزي مي باشد، داراي 31 شعبه در استانها، 234 نمايندگي در شهرستانها، 12 مديريت و 25 اداره در مرکز بوده و درکل کشور وظايف محوله را انجام مي دهد.

      تعاونيها در ايران پيشينه اي در حدود شصت ساله دارند و تعاونيهاي روستايي وكشاورزي بعنوان تعاونيهاي چند منظوره عام وارد پنجمين دهه حضور وفعاليت خود درروستاهاي كشورشده اند.تعاونيهاي روستائي به واقع پس ازانجام اصلاحات ارضي  درسال 1341 در جهت حمايت ازكشاورزان و توليدكنندگان كه صاحب اراضي شده بودند شكل گرفت و پا به عرصه روستا گذاشت. اين سازمان با دارا بودن 2939 مركز در سراسر كشور شبكه وسيعي از روستاها را تحت پوشش قرار داده و در زمينه خريد ، انبارداري ، توزيع نهاده ها و كالاهاي كوپني بين روستائيان و عشاير كشور فعاليت مي نمايد و به دليل وسعت و سابقه طولاني فعاليت مورد اعتماد روستائيان مي باشد. كميته خريد و فروش در حال حاضر در وزارت جهاد كشاورزي مستقر است. گردش نقدينگي براي سازمان تعاون به مدت شش ماه با احتساب كارمزد بانكي مي باشد(سه ماه براي خريد و سه ماه براي فروش )، از انجا كه معمولا فروش محصولات ديرتر انجام شده و با كندي همراه است لذا ديركرد پرداخت هنگام تسويه حساب موجب زيان بسياري براي سازمان تعاون روستايي مي شود. به نظر مي رسد چنانچه زمان گردش نقدينگي به 9 ماه يا يكسال افزايش يابد اين معضل تا حدودي برطرف خواهد شد.

ادامه دارد ....