صفحه اول > تحلیل بازار >

تحليل روند قيمت هاي تضميني گندم( مبانی 3)

روش محاسبه قيمت تضميني محصولات زراعي بر اساس هزينه توليد

همانطور كه گفته شد در ايران روش هزينه توليد اساس محاسبه قيمت تضميني محصولات مختلف قرار مي گيرد . از اينرو به اطلاعات مربوط به اجرا تشكيل دهنده هزينه كل هر يك از محصولات اساسي نياز مي باشد. نحوه گرداوري اطلاعات و امار مورد نياز اين روش بطور خلاصه به صورت ذيل مي باشد:

الف : نحوه جمع اوري اطلاعات و امار

1- بطور كلي نتايج طرح امارگيري هزينه توليد اداره كل امار و اطلاعات وزارت جهاد كشاورزي اساس اطلاعات و امار موجود در سازمانهاي جهاد كشاورزي را تشكيل مي دهد. طرح امارگيري هزينه توليد محصولات كشاورزي از سالهاي گذشته در سطح كل كشور با تحث پوشش قرار دادن بيش از 34000 نمونه به منظور براورد متوسط هزينه هاي عمليات مختلف توليد در واحد سطح و براي محصولات عمده كشاورزي در مناطق روستايي توسط اداره كل امار و فن اوري وزارت جهادكشاورزي اجرا مي شود. در طرح مذكور اقلام مختلف هزينه توليد از زارعان نمونه جمع اوري مي شود . اين طرح از لحاظ اماري تاييد شده است و نتايج حاصل از ان قابل تعميم به كل كشور مي باشد. با توجه به اينكه نتايج طرح هزينه توليد مربوط به هر سال زراعي متفات از سالهاي ديگر مي باشد نياز است اين طرح هر ساله انجام گيرد.

2- با استفاده از اطلاعات ريز هزينه توليد كه در هر سال از سازمانهاي جهاد كشاورزي استانهاي مختلف كشور اخذ می شود محاسبات لازم براي براورد ميانگين قيمت تمام شده هر كيلو از محصولات تضميني انجام می گردد. شايان ذكر است كه سازمانهاي مذكور نيز اطلاعات مورد نياز را از طريق واحدهاي خود در سطح شهرستانها و مراكز خدمات روستايي كسب و به موسسه پژوهشهاي برنامه ريزي و اقتصاد كشاورزي ارسال می دارند.

3- گروه هاي مطالعاتي وزارت جهاد كشاورزي از موسسه پژوهشهاي برنامه ريزي و اقتصاد كشاورزي، همه ساله به استانها و مراكز عمده توليد محصولات اساسي اعزام و درصدي از پرسشنامه ها را مورد بازبيني و كنترل قرار مي دهند.

4- با توجه به اطلاعات مربوط به هزينه توليد از كل كشور جمع اوري مي شود و با در نظر گرفتن تفاوت زياد هزينه ها در مناطق مختلف ، متوسط هزينه كل هر يك از اقلام هزينه در سطح كشور به صورت موزون محاسبه و از جمع كل متوسط هزينه هاي اقلام مختلف ، متوسط هزينه كل حاصل مي شود. وزن استفاده شده در هر مورد سطح زير كشت محصول در منطقه نسبت به كل سطح زير كشت محصول در كشور مي باشد.

5- به منظور بررسي نتايج استخراج شده فوق ، جلسات كارشناسي متشكل از كارشناسان سازمانها و مديريت هاي مختلف شامل سازمان مركزي تعاون روستايي، اداره كل امار و اطلاعات وزارت جهاد كشاورزي ، بعضي از سازمانهاي جهاد كشاورزي استانها، معاونتهاي زراعت و باغباني وزارت جهاد كشاورزي برگزار و تجزيه و تحليلهاي لازم معمول و اصلاحات نهايي صورت مي گيرد. در استفاده از روش معيار هزينه توليد ، فرضياتي در مورد هزينه نهاده ها اعمال مي گردد كه ذيلا به اختصار شرح داده شده است.

ب : مفروضات

1- بر اساس نتايج امارگيري هزينه توليد محصولات كشاورزي حدود 40 درصد اب مصرفي مزارع به خصوص براي توليد محصولات تابستانه از چاه عميق و نيمه عميق و 60 درصد بقيه از ساير منابع (قنات ، چشمه و رودخانه ها ) تامين مي شود. لذا در محاسبات تعيين قيمت براي هر يك از محصولات اساسي هزينه تامين اب بر اساس ميانگين موزون هزينه از هر يك از منابع مورد استفاده محاسبه مي شود.

2- علاوه بر هزينه هاي قطعي مربوط به عمليات مختلف توليد، 5 درصد بعنوان هزينه هاي متفرقه كه در طول دروه كاشت تا برداشت وجود دارد وجزء هزينه هاي توليد منظور نشده است به جمع هزينه هاي قطعي افزوده مي شود . اين بخش از هزينه ها در طرح هزينه توليد تحت عنوان " ساير هزينه ها " امده است.

3- هزينه هاي توليد از اغاز عمليات اماده سازي زمين تا زمان برداشت و بارگيري و تحويل محصول بتدريج انجام مي شود. پرداخت اين هزينه ها غالبا از طريق دريافت وام كوتاه مدت از سيستم هاي رسمي و غير رسمي اعتباري صورت مي گيرد. به اين منظور ميزان 16 درصد كارمزد متعارف بانكي در سال براي نصف مدت لازم براي انجام عمليات محاسبه و به جمع مبلغ هزينه ها اضافه مي گردد.

4- در بعضي از زراعتها ، هنگام برداشت و جمع اوري محصول اصلي ، مقداري محصولات فرعي نيز توليد مي شود. براي محاسبه رقم خالص هزينه ها ، ارزش محصولات فرعي (مثلا برگ و طوقه چغندرقند، سبوس و دانه مرغي برنج ، مقداري از كاه و كلش غلات و حبوبات) تا انجا كه قابل فروش و كسب درامد باشد ، محاسبه و از مجموع هزينه هاي توليد ، تحت عنوان درامد فرعي ، كسر مي گردد.

5- با توجه به سود متعارف در ساير بخش هاي اقتصادي كشور بعنوان بازده مديريت براي توليد كنندگان سودي معادل 15 تا 25 درصد متوسط هزينه كل به سر جمع هزينه افزوده مي شود. در اين رابطه ميزان سود براي غلات (همچون گندم ) و چغندرقند 25% ، دانه هاي روغني 20% و ساير محصولات 15% در نظر گرفته شده است. با توجه به اينكه حداقل سود در نظر گرفته شده براي كالاهاي صنعتي مشمول قيمت گذاري 15% و حداقل دفعات گردش سرمايه در بخش صنعت دوبار در سال مي باشد لذا درصد سود در نظر گرفته شده فوق الذكر براي محصولات كشاورزي بمراتب كمتر از سود منظور شده براي بخش صنعت مي باشد.

6- با توجه به اينكه قيمت پيشنهادي فوق براي وضعيت موجود محاسبه شده ، ليكن بخش عمده از هزينه ها در سال اتي اتفاق مي افتد، لذا اين بخش از هزينه هاي با شاخص تورمي مناسب براي هر يك از اقلام هزينه در سال مورد نظر تعديل مي شود.

- با توجه به مفروضات فوق قيمت هاي تمام شده محصولات اساسي كشاورزي به روش هزينه توليد تدوين و ارائه مي گردد.

- قيمت هاي تضميني محصولات كشاورزي كه به روش فوق الذكر براورد گرديده پس از تاييد معاونين و مقام علي وزارت جهاد كشاورزي به سازمان مديريت و برنامه ريزي ارائه مي شود.

- سازمان مديريت و برنامه ريزي پس از بررسي قيمت هاي پيشنهادي انها را براي تاييد به ستاد بررسي ، كنترل و تثبيت قيمت ها ارسال مي نمايد.

- نظرات سه دستگاه ( وزارت جهاد كشاورزي ، سازمان مديريت و برنامه ريزي و سازمان حمايت از مصرف كنندگان و توليد كنندگان ) در مورد قيمت هاي تضميني به شوراي اقتصاد ارائه و اين شورا با توجه به مسائل كلان اقتصادي كشور و ميزان اعتبار، قيمت هاي مصوب را اعلام مي نمايد.

ادامه دارد ....