ترتیکاله در زمره گیاهانی است که با داشتن پتانسیل بالای تولید می تواند نقش مهمی را در تامین بخشی از نیازهای غذایی انسان ایفا نماید. این تحقیق به منظور مطالعه قابلیت 310 ژنوتیپ از لاین های ترتیکاله برای رشد در شرایط دیم و بررسی ویژگی های مهم زراعی آنها در قالب سه آزمایش مشاهده ای، مقدماتی مقایسه عملکرد، 34 ITSN و11FWTCL در مقایسه با ارقام گندم سرداری، آذر-2 و Fenkang 15/efid به عنوان شاهد در ایستگاه های تحقیقات دیم مراغه و سرارود به اجرا آمد. در طول اجرای آزمایش از صفات مختلفی از قبیل تعداد روز تا ظهور خوشه، تعداد روز تا رسدن دانه،ارتفاع بوته و وزن هزار دانه، میزان چروکیدگی دانه و نهایتا عملکرد دانه اندازه گیری گردید. همچنن مقاومت به سرمای زمستانه و بیمار های زنگ زرد و سیاهک پنهان لاین ها در شرایط مزرعه ای مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به دست آمده نشان داد در بین لاین های مورد مطالعه، پتانسیل مناسبی برای کاشت در شرایط دیم منطقه مراغه و سرارود برای ارزیابی در سالهای آتی وجود دارد، به طوری که براساس نتایج بررسی در ایستگاه مراغه از لاین های مطلوب، به ترتیب 29 و5 ژنوتیپ برتر از آزمایش 34 ITSN و آزمایش مقدماتی مقایسه عملکرد انتخاب گردیدند. لاینهای شماره 88،75 و 136 در آزمایش34 ITSN به ترتیب با 2745،2736 و 2768 کیلوگرمدر هکتار و لاین شماره 584 در آزمایش مقایسه مقدماتی عملکرد با 1713 کیلوگرم در هکتار در مقایسه با شاهد برتر بودند. از نظر صفت زودرسی و رسیدن فیزیولوژیکی اکثر لاینهای مربوط به آزمایش11FWTCLبه شرایط دیم منطقه مراغه سازگار نبوده و هیچ لاینی انتخاب نشد. در ایستگاه سرارود از آزمایش34 ITSN تعداد 27 لاین و از آزمایش 11FWTCL تعداد 28 لاین انتخاب گردید. برترین لاین ها در آزمایش34 ITSN ژنوتیپ های شماره ها 56،25 و 121 به ترتیب با عملکرد دانه 1648،1594 و 1696 کیلوگرم در هکتار و در آزمایش11FWTCL شماره های 56،25 و 121 به ترتیب با عملکرد دانه 1648،1594 و 1696 کیلوگرم در هکتار بودند

.