صفحه اول >آرشیو تحقیقات
 
تعيين دوره بحراني حساسيت به شوري دو رقم گندم نان

از پارامترهاي مهم گياهي كه مي‎تواند بر تحمل به شوري يك گياه زراعي تأثير بگذارد مرحله رشدي است كه

گياه تحت تأثير شوري قرار مي‎گيرد. اغلب گياهان زراعي در زمان جوانه‎زني متحمل هستند، ولي گياهچه‎هاي

جوان در حال توسعه حساس به شوري هستند و به راحتي صدمه مي‎بينند. معمولا گياهان زراعي در مراحل

بعدي رشد به شوري تحمل نسبي نشان مي‎دهند. به منظور تعيين حساسيت به شوري گندم در مراحل

مختلف رشد، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‎هاي كامل تصادفي در مركز ملي تحقيقات شوري

واقع در يزد در سال 82-81 انجام گرفت. فاكتورهاي آزمايشي شامل دو رقم زراعي گندم (كوير و روشن) و

اعمال تيمار شوري در مراحل سبز شدن، پنجه‎دهي، ساقه رفتن، ظهور خوشه و يك هفته پس از گلدهي

 بود. همچنين از يك تيمار شاهد كه در تمام مراحل رشد با محلول غذايي شيرين (5/1 دسي زيمنس بر متر)

آبياري مي‎گرديد استفاده شد. تيمارهاي آزمايش سه بار تكرار شدند. آزمايش در 36 جعبه فايبرگلاس به ابعاد 50/0×45/0 متر و به عمق 50/0 متر انجام گرفت. هر تيمار تا رسيدن به مرحله رشدي مورد نظر با محلول

غذايي شيرين آبياري گرديد. در زمان مرحله رشدي مورد نظر شوري اعمال و تا پايان فصل رشد با محلول

غذايي با شوري 20 دسي‎زيمنس بر متر آبياري گرديد. در زمان برداشت گياهان داخل هر جعبه از سطح خاك

برداشت گرديد. عملكرد بيولوژيك، عملكرد كاه و عملكرد دانه، اجزاء عملكرد دانه براي هر تيمار اندازه‎گيري

گرديد. نتايج نشان داد كه افزايش طول دوره تيمار با آب شور به شدت عملكرد بيولوژيك هر دو رقم را در

مقايسه با شاهد كاهش داد. در رقم كوير بيشترين حساسيت به شوري عملكرد دانه به ترتيب مراحل سبز

شدن، ساقه رفتن، پنجه‎دهي، خوشه رفتن و يك هفته پس از گلدهي بود. ترتيب حساسيت در رقم روشن

مرحله ابتداي رشد (سبز شدن)، پنجه‎دهي، ساقه رفتن، خوشه‎دهي و يك هفته پس از خوشه رفتن بود.

عملكرد كاه به شدت توسط زمان اعمال تيمار آب شور تحت تأثير قرار گرفت. در رقم كوير اعمال تيمار شوري در

مرحله خوشه رفتن، باعث افزايش معني‎دار تعداد دانه در سنبله شد. اعمال تيمار شوري تنها در مرحله سبز

شدن باعث كاهش معني‎دار تعداد دانه در سنبله رقم روشن گرديد. اعمال تيمار شوري در مراحل مختلف رشد،

به طور معني‎دار تعداد دانه در سنبلك هر دو رقم را تحت تأثير قرار داد. اعمال تيمار شوري تأثير معني‎دار بر وزن

هزار دانه گندم نداشت. در هر دو رقم با  كاهش طول دوره تنش شوري ارتفاع بوته به ميزان كمتري در

مقايسه با شاهد دو رقم كاهش يافت. اين مطالعه به طور واضح نشان داد كه آب شور را نمي‎توان در تمام

مراحل رشد گياه جهت داشتن عملكرد معقول به كار برد. معمولاً عملكرد بيشتر با كاربرد آب شيرين در مراحل

حساس و استفاده از آب شور و لب شور در مراحل متحمل گياه به دست مي‎آيد