| صفحه اول >آرشیو تحقیقات > |
|
تعيين دوره بحراني حساسيت به شوري دو رقم گندم نان
از پارامترهاي مهم گياهي كه ميتواند بر تحمل به شوري يك گياه زراعي تأثير بگذارد مرحله رشدي است كه گياه تحت تأثير شوري قرار ميگيرد. اغلب گياهان زراعي در زمان جوانهزني متحمل هستند، ولي گياهچههاي جوان در حال توسعه حساس به شوري هستند و به راحتي صدمه ميبينند. معمولا گياهان زراعي در مراحل بعدي رشد به شوري تحمل نسبي نشان ميدهند. به منظور تعيين حساسيت به شوري گندم در مراحل مختلف رشد، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي در مركز ملي تحقيقات شوري واقع در يزد در سال 82-81 انجام گرفت. فاكتورهاي آزمايشي شامل دو رقم زراعي گندم (كوير و روشن) و اعمال تيمار شوري در مراحل سبز شدن، پنجهدهي، ساقه رفتن، ظهور خوشه و يك هفته پس از گلدهي بود. همچنين از يك تيمار شاهد كه در تمام مراحل رشد با محلول غذايي شيرين (5/1 دسي زيمنس بر متر) آبياري ميگرديد استفاده شد. تيمارهاي آزمايش سه بار تكرار شدند. آزمايش در 36 جعبه فايبرگلاس به ابعاد 50/0×45/0 متر و به عمق 50/0 متر انجام گرفت. هر تيمار تا رسيدن به مرحله رشدي مورد نظر با محلول غذايي شيرين آبياري گرديد. در زمان مرحله رشدي مورد نظر شوري اعمال و تا پايان فصل رشد با محلول غذايي با شوري 20 دسيزيمنس بر متر آبياري گرديد. در زمان برداشت گياهان داخل هر جعبه از سطح خاك برداشت گرديد. عملكرد بيولوژيك، عملكرد كاه و عملكرد دانه، اجزاء عملكرد دانه براي هر تيمار اندازهگيري گرديد. نتايج نشان داد كه افزايش طول دوره تيمار با آب شور به شدت عملكرد بيولوژيك هر دو رقم را در مقايسه با شاهد كاهش داد. در رقم كوير بيشترين حساسيت به شوري عملكرد دانه به ترتيب مراحل سبز شدن، ساقه رفتن، پنجهدهي، خوشه رفتن و يك هفته پس از گلدهي بود. ترتيب حساسيت در رقم روشن مرحله ابتداي رشد (سبز شدن)، پنجهدهي، ساقه رفتن، خوشهدهي و يك هفته پس از خوشه رفتن بود. عملكرد كاه به شدت توسط زمان اعمال تيمار آب شور تحت تأثير قرار گرفت. در رقم كوير اعمال تيمار شوري در مرحله خوشه رفتن، باعث افزايش معنيدار تعداد دانه در سنبله شد. اعمال تيمار شوري تنها در مرحله سبز شدن باعث كاهش معنيدار تعداد دانه در سنبله رقم روشن گرديد. اعمال تيمار شوري در مراحل مختلف رشد، به طور معنيدار تعداد دانه در سنبلك هر دو رقم را تحت تأثير قرار داد. اعمال تيمار شوري تأثير معنيدار بر وزن هزار دانه گندم نداشت. در هر دو رقم با كاهش طول دوره تنش شوري ارتفاع بوته به ميزان كمتري در مقايسه با شاهد دو رقم كاهش يافت. اين مطالعه به طور واضح نشان داد كه آب شور را نميتوان در تمام مراحل رشد گياه جهت داشتن عملكرد معقول به كار برد. معمولاً عملكرد بيشتر با كاربرد آب شيرين در مراحل حساس و استفاده از آب شور و لب شور در مراحل متحمل گياه به دست ميآيد
|