| صفحه اول >آرشیو تحقیقات > |
| رزيابي آزمايشات يكنواخت مقايسه عملكرد گندمهاي هم اقليم (ARWYT) از نظر مقاومت به بيماري هاي سپتوريوز برگ و زنگ قهوه اي بيماري زنگ قهوه اي و سپتوريوز برگ گندم كه به ترتيب توسط قارچ هاي puccinia recondite f.sp. triticiو septoria tritici ايجاد مي شوند، دو بيماري مهم گندم بوده و در صورت بروز شرايط اقليمي مناسب و حساسيت ارقام خسارت شديدي به محصول وارد مي آورند. اساسي ترين استراتژي براي كنترل اين دو بيماري يافتن منابع مقاوم و توسعه كشت ارقام مقاوم بوده ويكي از روش هاي دستيابي به هدف فوق بررسي مقاومت ژنوتيپ هاي مختلف نسبت به اين بيماري ها در مراحل مختلف روند اصلاح گندم مي باشد. جهت ارزيابي مقاومت 266 ژنوتيپ پيشرفته گندم نسبت به دو بيماري زنگ قهوه اي و سپتوريوز برگ در پنج منطقه كرج، اهواز، مغان، گرگان و زابل در شرايط مزرعه زير سيستم ميست به صورت دو خط يك متري به فاصله 30 سانتي متر كاشته و چند مرحله تلقيح مصنوعي با اسپور زنگ قهوه اي و سوسپانسيون اسپورseptoria tritici صورت گرفت. ارزيابي واكنش ژنوتيپ هاي مورد آزمايش نسبت به بيماري سپتوريوز برگ به روش double degitو در مورد زنگ قهوه اي به روش اصلاح شدهCobb انجام گرديد. براي بيماري زنگ قهوه اي در منطقه مغان 45% از ژنوتيپ ها علائم بيماري را نشان نداند. تيپ هاي آلودگي مقاوم، نيمه مقاوم، نيمه حساس و حساس به ترتيب بر روي 17%، 16% و 11% از لاين ها مشاهده شد. نتايج حاصل از منطقه گرگان نشان داد كه 42% از لاينها نسبت به زنگ قهوه اي حساس و 6% آنها نيمه حساس مي باشند. علائم بيماري بر روي بيش از نيمي از ژنوتيپ ها مشاهده نشد و تنها يك لاين واكنش مقاومت به بيماري را از خود نشان داد. در زابل به علت بروز خشكسالي و عدم تشكيل كليماي مناسب براي توسعه بيماري بر روي مواد آزمايشي زنگ قهوه اي مشاهده نشد. بر اساس يادداشت برداري هاي اهواز ژنوتيپ هاي مورد آزمايشي در گروه هاي مصون، نيمه مقاوم، نيمه حساس و حساس به ترتيب به ميزان 25، 4، 68 و 3 درصد قرار گرفتند. در مورد بيماري سپتوريوزبرگي در ايستگاه اهواز 5/4% ژنوتيپ ها حساس، 5/9% مقاوم ارزيابي شده و 60% ژنوتيپ هاي بيماري را نشان ندادند. در ايستگاه گرگان 5/7% ژنوتيپها حساس، 52% مقاوم ارزيابي شده و 5/9% ژنوتيپ ها علائم بيماري را نشان ندادند. بيماري در ايستگاه زابل و كرج به دليل عدم شرايط محيطي مناسب علي رغم انجام اسپورپاشي مصنوعي ظاهر نشد. شرح واكنش ژنوتيپ هاي مورد آزمايش به طور همزمان نسبت به دو بيماري سپتوريوزبرگ و زنگ قهوه اي در قسمت نتيجه آمده است كه از بين آنها ژنوتيپ هاي مقاومي كه داراي صفات زراعي مطلوب نيز بوده اند انتخاب و جهت ارزيابي نسبت به عوامل بيماري زا در سطوح دقيق تر يا جهت بكارگيري در آزمايشات كراس به كار گرفته خواهد شد.
|