عنوان پروژه/ طرح:

بررسی مقاومت ارقام در آزمایشات مقایسه عملکرد پیشرفته هم اقلیم (  ERWYT79) نسبت به سیاهک پنهان معمولی گندم

اهمیت ، ضرورت ، اهداف و روش تحقیق:

بیماری سیاهک پنهان گندم یکی از مهمترین بیماریهای گندم میباشد، بهترین روش کنترل بیماری تهیه و کاشت ارقام مقاوم میباشد. هدف از اجرای این آزمایش بررسی عکس العمل ارقام امید بخش گندم ( ERWYT79 ) اقلیمهای سرد، معتدل، شمال، جنوب وتجارتی به این بیماری مهم میباشد که پس از تکمیل پروسه اصلاحی جهت کشت درسطح وسیع معرفی میگردند. لازم است قبل از انتخاب ارقام برای مراحل بعدی ومعرفی این ارقام برای کشت در سطح وسیع اطلاعات لازم از مقاومت ویا حساسیت آنها به این بیماری کسب شده باشد. جهت اجرای آزمایش درسال 1380 بذور ارقام ولاینهای گندم ، به اسپور زنده قارچ عامل بیماری آلوده شدند و در دوخط یکمتری ، و در سه تکرار درکرج کاشته شدند درهنگام رسیدن میانگین درصد آلودگی سنبله های هررقم در سه تکرار تعیین شده ، وبراساس میزان آلودگی دسته بندی گردیدند و ارقامی که کمتر از 5درصد آلودگی داشتند به عنوان ارقام مقاوم به بیماری معرفی گشتند.

نتایج:

برای اجرای این طرح سه سال درنظر گرفته شده بود که بدلیل حساسیت شدید اکثریت ارقام نیازی به تکرارمجدد این آزمایش نبوده و نتایج بدست آمده سال اول برای ارزیابی این ژنوتیپها کافی بود. از میان لاینهای اقلیم معتدل شماره ( M-79-6 ) با مشخصات Bow”s”/Vee”s”//1-60-3 با میانگین آلودگی 3% به بیماری مقاومت داشت. هیچکدام از ارقام ولاینهای اقلیم سرد به بیماری مقاوم نبوده و کمترین شدت آلودگی 46% بود. از لاینهای اقلیم شمال فقط شماره (  N-79-11 ) با مشخصات Chil2*Star CMI112793 با 2% آلودگی مقاوم بود. هیچکدام از لاینهای امیدبخش جنوب به بیماری مقاوم نبوده و کمترین شدت آلودگی آنها 41% بود. درمیان ارقام تجارتی نیز فقط رقم هیرمند بدون آلودگی وکاملاً مقاوم بود.

توصیه های فنی وترویجی به بخش اجرا:

ارقام مقاوم معرفی شده برای کنترل این بیماری بسیار با ارزش بوده که میتوان بطور مستقیم یا به عنوان منابع مقاومت برای اصلاح ارقام از آنها بهره برداری نمود وشرکت این ارقام درمزارع نمایشی ترویجی جهت آشنائی کشاورزان با مقاومت این ارقام وآلوده نشدن مزارع آنها به بیماری بسیار مفید می باشد.

نام هماهنگ کننده/ مجری مسئول / مجری:

وفا مردوخی