عنوان پروژه/ طرح:

شناسایی، ارزیابی خلوص و وجود بیوتیپ ها درگندم های نان تجاری درحال کشت دراقلیم های مختلف ایران، با استفاده از نشانگرهای گلیادین ها

اهمیت ، ضرورت ، اهداف و روش تحقیق:

یک سیستم نامگذاری دقیق از گونه ها، زیرگونه ها وبیوتیپ ها امکان شناسایی مخزن ژنی گیاهان زراعی وخویشاوندان وحشی آن ها را فراهم ساخته واین خود شرایط ثبت نمونه ها، محافظت واستفاده مؤثر از آن ها را دربرنامه های اصلاحی فراهم می سازد. تشخیص وجدا نمودن ژنوتیپ های مطلوب از ارقام طبیعی پیچیده واجتماعات دورگ ، دقت بالا درتشخیص واریته ها ولاین ها وکنترل دقیق بذور در پیشبرد برنامه های اصلاحی اهمیت زیادی دارد دراین طرح چهل وسه لاین امید بخش ورقم از گندم های نان تحت کشت در مناطق مختلف ایران با استفاده از روش Acid-PAGE مورد جداسازی الکتروفورزی گلیادین ها قرار گرفتند. فرمول گلیادین ها درهررقم تعیین گردید. درصد تشابه ارقام براین اساس تشخیص داده شد. ناخالصی در بعضی از ارقام تشخیص داده شد. در صدبیوتیپ ها درارقام مختلف تعیین گردید.

نتایج:

مجموعا 58 جزء پروتئینی با تحرک های نسبی متفاوت و 54 الکتروفورگرام در 43 گندم نان تشخیص داده شد. تخمین تشابه ژنتیکی بین گندم های نان مورد مطالعه با استفاده از روش تطابق ساده، محدودۀ ضرایب تشابه را بین 1-41/0 نشان داد. کلیه گندم های نان مورد بررسی دارای الکتروفورگرام گلیادینی متمایز و قابل تفکیک از یکدیگر بودند. از 43 گندم نان مورد بررسی هشت رقم هتروژن بوده وبین دوتا سه بیوتیپ گلیادینی نشان دادند. تفاوت بیوتیپ ها از اختلاف تنها دریک جزء ( یک مکان ژنی ) دریک ناحیه تا اختلاف درچندناحیۀ تحرک الکتروفورزی ( چند مکان ژنی ) متغیربود. نتایج این بررسی نقش نشانگرهای گلیادینی را به عنوان اثر انگشت هررقم درشناسائی ، تشخیص خلوص ووجود بیوتیپ ها در ارقام گندم تأئید میکند. بعلاوه برای اولین بار کاتالوگ الکتروفورگرام گلیادین ها درگندم های زراعی ایران تهیه گردید. دستاوردهای این تحقیق با ایجاد امکان بررسی همبستگی بین اجزای گلیادین ها با سایر صفات مورفولوژیک وزراعی ، کاربرد وسیعی در برنامه های به نژادی گندم های کشورمان خواهد داشت.

توصیه های فنی وترویجی به بخش اجرا:

استفاده از شاخص های گلیادینی درشناسائی ارقام، برای هررقم یک اثر انگشت ایجاد می کند که موجب تفکیک آن از سایر ارقام می گردد. به علاوه بعضی از اجزای این پروتئین ها با سایر صفات مهم زراعی ازجمله کیفیت درارتباط هستند، بنابراین از این پروتئین ها به عنوان مارکر صفات زراعی نیز می توان استفاده نمود.

نام هماهنگ کننده/ مجری مسئول / مجری:

صدیقه بحرائی