عنوان پروژه /طرح: دو رگ گیری بین ژنوتیپهای گندم با هدف تأمین جرم پلاسم برای مناطق گرم جنوب کشور

اهمیت ، ضرورت ، اهداف و روش تحقیق:

این تحقیق به منظور تهیه جمعیت متنوع از دورگ گیری بین ژنوتیپهای گندم برای مناطق گرم جنوب و جنوب غربی کشور انجام گردید. تعداد 200 ژنوتیپ گندم به عنوان والدین از نظرصفات وخصوصیات مختلف از قبیل تحمل به تنش های خشکی وگرما، زودرسی، قدرت پنجه دهی ، مقاومت به بیماریها( زنگهای زرد وقهوه ای ، سپتوریوز) ارتفاع بوته ، مقاومت به خوابیدگی و ریزش دانه، کیفیت دانه، عملکرد بالا و... طبقه بندی شدند.

هر ژنوتیپ دردوتاریخ کاشت مختلف با فاصله 15 روز و دردوخط بطول 5/1 مترکشت گردید. دربهار ژنوتیپهای مورد نظر به عنوان والد مادری درمرحله شروع خروج سنبله از غلاف اخته شدند( برای هربرنامه دورگ گیری تعداد پنج سنبله درنظر گرفته شد) سنبله های اخته شده پس از دو تا سه روز با گرده والد پدری مورد نظر گرده افشانی شدند.

در زمان رسیدگی فیزیولوژیکی پایه مادری ، سنبله های تلقیح شده برداشت شدند. همچنین درخزانه F1 تعداد 251 دورگ حاصل از برنامه های دو رگ گیری سال زراعی قبل از نظر صحت دورگ بودن وحذف بوته های حاصل از خودگشنی احتمالی درحضور والدین ارزیابی گردیدند.

نتایج:

تعداد 119 برنامه دو رگ گیری ساده و119 تلاقی تکمیلی سه طرفه ( 3-Way crosses   ) ، 12 تلاقی مضاعف  Double crosses) وچهارتلاقی برگشتی ( Back crosses ) انجام گردید. بذور حاصل، جداگانه برداشت تا در سال آینده درخزانه F1 کشت گردند. همچنین بذور حاصل از F1 به عنوان نسل F2 برای ادامه بررسی به ایستگاههای گرم جنوب ارسال گردید.

توصیه های فنی وترویجی به بخش اجرا:

مواد ژنتیکی این نوع بررسی ها پس از اینکه به خلوص ژنتیکی رسیدند در آزمایشات مقایسه عملکرد به مدت پنج سال با ارقام شاهد هرمنطقه مقایسه ودرصورت برتری برای آزمایشات تحقیقی- تطبیقی و تحقیقی – ترویجی معرفی می شوند . دراین مرحله توصیه ای ندارد.

نام هماهنگ کننده/ مجری مسئول / مجری:محمدرضا جلال کمالی،محسن اسماعیل زاده