عنوان پروژه/ طرح: مطالعه رابطه ترکیبات الکتروفورزی پروتیین های ذخیره بذر، خواص کیفی آرد و پخت ماکارونی درارقام ولاین های پیشرفته گندم دوروم

اهمیت ، ضرورت ، اهداف و روش تحقیق:

درحال حاضرتولیدات داخلی ماکارونی درکشورمان از آرد نول که ترکیبی از آردهای گندم های نان خارجی

وایرانی است، تهیه می شود. این آرد به هیچوجه تهیه ماکارونی مناسب نبوده وماکارونی تهیه شده از آن

زمان پخت کم داشته و به شدت درهنگام پخت لعاب خواهد داد. امروزه به خوبی مشخص شده است که

پروتئین های ذخیره بذر به خصوص زیرواحدهای گلوتنین سبک وبعضی از اجزای گلیادین ها نقش مهمی

درتعیین خواص کیفی ماکارونی دارند. لذا دربرنامه های به نژادی گندم های دوروم به عنوان شاخص مهمی

برای شناسائی ارقام از لحاظ کیفیت به کار می روند. درجهت اهداف تولید ماکارونی مناسب شناسائی

وتعیین کیفیت ارقام ولاین های پیشرفته گندم دوروم از اهمیت ویژه ای برخورداراست. دراین طرح کیفیت آرد و

پخت ماکارونی درتعداد19 رقم ولاین امیدبخش مورد استفاده دربرنامه های به نژادی ایران براساس آلل های

پروتئین ذخیره بذر درمکان های ژنی مختلف، بررسی گردید. همچنین بررسی ارتباط اجزای مختلف پروتئین

های ذخیره بذر با خصوصیات کیفی درطی سه سال در دوتکرار انجام گردید.

نتایج:

دربررسی زیرواحدهای گلوتنین سبک ( LMW ) از 19 ژنوتیپ گندم دو ذوم 14 ژنوتیپ نوع 2-LMW را نشان

دادند که با کیفیت خوب همراه است وپنج ژنوتیپ 1-LMW نشان دادند که همیشه با کیفیت ضعیف همراه

است. دربررسی زیرواحدهای گلوتنین سنگین تمام ژنونیپ های مورد مطالعه درمکان ژنی Glu-Al غیرفعال

بوده ولذا برای آن ها زیرواحد نول دراین مکان ژنی تشخیص داده شد. تنها یک لاین در این مکان ژنی زیرواحدی

با تحرک بسیار کند نشان داد که قبلا گزارش نشده بود و دراین بررسی زیرواحد -Glu-Al  1.2  نامگذاری شد.

عدم فعالیت زیرواحدهای گلوتنین سنگین موجب کاهش کیفیت ارقام زراعی گندم می شود، لذا تعیین

امتیازکیفیت آلل جدید و استفاده از ژنوتیپ های حاوی ژن فعال موجب افزایش کیفیت ارقام خواهد .شد.

درجایگاه ژنی Glu-B1 سه نوع زیرواحد 8+7 ، 151+7 و 20 مشاهده گردید. که دربین آن ها زیرواحد 8+7

ازکیفیت خوب و 20 از کیفیت ضعیف برخوردار است. بررسی های کیفیت آرد وپخت ماکارونی درهشت منطقه

درسه سال انجام شد. تجزیه های آماری اختلافات معنی داری را در بین ارقام مورد مطالعه از لحاظ خصوصیات

کیفی نشان داد.

توصیه های فنی وترویجی به بخش اجرا:

پروتئین های ذخیرۀ بذر شاخص مهمی درتعیین کیفیت ارقام گندم دوروم هستند که لازم است دربرنامه های

به نژادی از آن ها استفاده گردد

نام هماهنگ کننده/ مجری مسئول / مجری: صدیقه بحرائی وکاووس رشمه کریم