ارزیابی تحمل به شوری ژنوتیپهای گندم بوسیله پارامترهای مختلف

چکیده:

تحمل به شوری گندم در مراحل مختلف رشد تغییر می کند و بررسی پارامترهای مختلف در مراحل مختلف رشد، برای مقایسه ژنوتیپها و در نتیجه بهبود تحمل به شوری در گندم، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. به همین منظور 13 ژنوتیپ گندم از مصر، آلمان، استرالیا و هند، در 4 سطح شوری (شاهد، 50، 100 و 150 Mm nacl  ) در این آزمایش با هم مقایسه شدند. تعداد پنجه، تعداد برگ و سطح برگ یک بوته در هر مرحله رشدی، وزن خشک گیاه در مرحله رویشی، زایشی و مرحله رسیدگی، و اجزای عملکرد سنبله اصلی و همچنین عملکرد کل دانه، مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد در مرحله رویشی، تعداد پنجه بیشتر از تعداد برگ و سطح برگ تحت تاثیر شوری قرار می گیرد. در مورد وزن خشک یک بوته، شوری در تمامی مراحل رشدی باعث کاهش آن شد. تعداد سنبلچه در سنبله اصلی نسبت به طول سنبله، تعداد دانه و وزن هزاردانه، کاهش بیشتری را نشان داد. با توجه به تجزیه کلاستر با پارامترهای مختلف زراعی در تمامی مراحل رشدی، ژنوتیپهای مصری Sakha 8 و Sakha 93، و ژنوتیپ هندی Kharchia به عنوان متحمل ترین ارقام تعیین شدند. در مورد ژنوتیپهای Sids 1, Gemmeza 7, Westonia, Drysdale, Sakha 69 که تحمل به شوری متوسط داشتند، تحمل به شوری با توجه به مراحل رشدی تغییر می کرد. بقیه ارقام نیز تحمل به شوری کمی در تمامی مراحل رشدی نشان دادند. نتایج نشان داد افزایش تعداد پنجه در هر گیاه و تعداد سنبلچه در هر سنبله، تحمل به شوری را در ژنوتیپهای گندم بهبود می بخشد. همچنین استفاده از تجزیه کلاستر با پارامترهای مختلف زراعی، در ارزیابی تحمل به شوری، رتبه بندی ژنوتیپهای متحمل به شوری گندم را آسانتر می کند.

منبع:

European Journal of Agronomy, 2004, Article in Press.