اثر تنش گرمایی بر روی مقدار نشاسته دانه گونه های گندم دیپلویید، تتراپلویید و هگزاپلویید

چکیده:

تنش گرمایی در دوره نمو دانه اثرات بدی بر روی مقدار نشاسته دانه می گذارد که منجر به عملکرد و کیفیت

کم دانه خواهد شد. تشخیص منابع تحمل به تنش گرمایی در رابطه با مقدار نشاسته، در گونه های گندم،

قدم مهمی در راستای اصلاح ارقام گندم متحمل به تنش گرمایی می باشد. در این مطالعه 32 ژنوتیپ

وحشی و زراعی گندم شامل ژنوتیپهای دیپلویید، تتراپلویید و هگزاپلویید برای بررسی تحمل به تنش گرمایی

در مزرعه موسسه تحقیقات کشاورزی دهلی نو در هند در دو تاریخ کاشت (شامل  18 نوامبر و 15 ژانویه) در

سالهای 96-1995 کاشته شدند. گیاهان کاشته شده در ژانویه با دمای °C3/39-31 در طی نمو دانه مواجه

شدند. ژنوتیپهای هگزاپلویید بیشترین مقدار نشاسته و کمترین شاخص حساسیت را داشتند و بعد از آن

ژنوتیپهای تتراپلویید و دیپلویید قرار گرفتند. شاخص حساسیت به گرما برای نشاسته دانه، همبستگی معنی

دار و مثبتی با وزن دانه در همه ژنوتیپها داشت (    Y=1.259X-0.029).        R2=0.8902 ,P<.001

نتایج نشان داد سرعت زیاد رشد دانه تحت شرایط تنش گرمایی صفت بهتری نسبت به دوره طولانی رشد

دانه است. در این آزمایش تغییرپذیری وسیع ژنتیکی در مورد تحمل به تنش گرمایی در رابطه با مقدار

نشاسته در بین گونه های گندم مشاهده شد. از اینرو وزن دانه و کیفیت دانه گندم تحت شرایط تنش گرمایی

با توجه به منابع ژنتیکی در دسترس، می تواند بهبود یابد.

منبع:

Journal of Agronomy and Crop Science, 2003, 189: 242-249.