صفحه اول > معرفی گندم ایران > غلات در ایران

 

غلات نقش ويژه و مهمي در الگوي مصرف هر كشوري دارند و يكي از مهمترين توليدات غــذايي براي انسان مي‌باشند. تقريباً 55% از پروتئينها، 15% چربيها، 70% گلوسيدها و به طور كلي 55-50 درصد كالري مصرف شده توسط انسان در دنيا به وسيله غلات تأمين مي‌گردد.

از اين گروه گياهان زراعي، گندم، جو، ذرت، ‌چاودار، يولاف، برنج، سورگوم و ارزن در ايران كاشته مي‌شوند. از اين ميان گندم، جو، برنج و ذرت بيشترين سطح كشت را دارا مي‌باشند. چاودار و يولاف در سطح بسيار كمي كاشته مي‌شوند و به كشت ارزن و سورگوم تـوجه چنداني نشده است.   از مــجموع حــدود 02/11 مــيلـيون هكتار  اراضي محـصولات سالانه كشور در سال زراعي 80-1379، حدود 73/7 ميليون هكتار معادل 13/70 درصد اراضي  زراعت به كشت غلات اختصاص داشته است كه از اين مقدار 14/45 درصد بصورت آبي و 86/54 درصد  بقيه بصورت ديم بوده است. محصول گندم با 86/71 درصد، ‌جو با 24/19 درصد و شلتوك با 66/6 درصد از سطح غلات به ترتيب رتبه‌هاي اول تا سوم را دارا هستند، به عبارت ديگر 76/97 درصد از سطح زيركشت غلات به كشت اين محصول و  24/2 درصد بقيه به كشت ساير غلات اختصاص داشته است.

استانهاي خراسان، خوزستان و فارس به ترتيب با 86/8 ، 36/8 و 34/8 درصد از كل سطح زيركشت غلات رتبه‌هاي اول تا سوم را در كشت غلات بخود اختصاص داده‌اند. در همين حال استان هرمزگان با 21% درصد كل سطح زيركشت غلات در رده آخر قرار گرفته است.

از مجموع 49/46 ميليون تن توليد محصولات زراعي سالانه در همين سال، غلات 94/14 ميليون تن معادل 13/32 درصد از توليد زراعي سالانه را بخود اختصاص داده است كه 8/75 درصد آن از كشت آبي ( 32/11 ميليون تن ) و 2/24 درصد از كشت ديم ( 61/3 ميليون تن ) بدست آمده است.

از مجموع 94/14 ميليون تن توليدات غلات در سال زراعي 80-1379 گندم با 33/63 درصد، جو با  22/16 درصد و شلتوك با 32/13 درصد سهم در توليد غلات، به ترتيب رتبه‌هاي اول تا سوم را بخود اختصاص داده‌اند، به عبارت ديگر 87/92 درصد توليد غلات را اين سه محصول داشته‌اند.   ميزان توليد وسطح زيركشت غلات در سال زراعي 80-1379 به تفكيك استان در جدول و نمودار زير آمده است:

 

توزيع، توليد و سطح غلات كشور(1380)

نام استان

ميزان توليد (تن)

سطح (هكتار)

مقدار درصد درصد تجمعی رتبه مقدار درصد درصد تجمعی رتبه
فارس 1978418 13.25 13.25 1 644571 8.34 8.34 3
خوزستان 1535541 10.28 23.53 2 646082 8.36 16.7 2
خراسان 1290219 8.67 32.17 3 685980 8.88 25.58 1
مازندران 1110339 7.43 39.6 4 299558 3.88 29.46 13
گلستان 911566 6.1 45.7 5 445248 5.76 35.22 16
کرمانشاه 812251 5.44 51.14 6 464746 6.01 41.23 5
همدان 728108 4.87 56.01 7 433479 5.61 46.84 8
گیلان 660217 4.42 60.43 8 213905 2.77 49.61 15
لرستان 613067 4.1 64.53 9 433890 5.61 55.22 9
آذربایجان شرقی 578187 3.87 68.4 10 494916 6.4 61.62 4
اردبیل 558465 3.74 72.14 11 383102 4.96 66.58 10
آذربایجان غربی 512822 3.43 75.57 12 346917 4.49 71.07 11
مرکزی 465975 3.12 78.69 13 250811 3.25 74.32 14
قزوین 392198 2.63 81.32 14 155677 2.01 76.33 17
اصفهان 365346 2.45 83.77 15 124660 1.61 77.94 20
کردستان 340680 2.3 86.07 16 441286 5.71 83.65 7
تهران 315831 2.11 88.18 17 83344 1.08 84.73 23
کرمان 308257 2.06 90.24 18 104373 1.35 86.08 22
ایلام 257980 1.73 91.97 19 168620 2.18 88.26 16
کهکیلویه و بویر احمد 230368 1.54 93.51 20 149890 1.94 90.2 18
زنجان 214921 1.44 94.95 21 330906 4.28 94.48 12
چهارمحال و بختیاری 204090 1.37 96.32 22 110394 1.34 95.91 21
سمنان 141665 0.95 97.27 23 53957 0.7 96.61 24
قم 110270 0.74 98.01 24 36795 0.48 76.09 26
سیستان و بلوچستان 91530 0.61 98.62 25 38434 0.5 97.59 25
یزد 85984 0.58 99.2 26 27564 0.36 97.95 27
بوشهر 62757 0.42 99.62 27 142686 1.85 99.8 19
هرمزگان 56395 0.38 100 28 16089 0.21 100 28
کل کشور 14936095 100 - - 7727826 - -